Sosyolojik bakış ve yöntem
Bir kişinin taşınması ile kentleşme neden aynı ölçekte değildir?
Tek olaydan örüntüye
Bir ailenin köyden kente taşınması belirli yerde ve zamanda gerçekleşen toplumsal olaydır. Çok sayıda olayın ortak yönleriyle ele alınan kentleşme daha genel bir toplumsal olgudur. Sosyoloji bireysel kararların toplumsal ilişkiler, kurumlar ve tarihsel koşullarla bağını inceler. Kişisel deneyimi yok saymaz; onu daha geniş örüntü içinde düşünür.
Yöntem ve etik
Anket geniş gruptan standart yanıt, görüşme ayrıntılı anlam, gözlem davranış ve bağlam, belge incelemesi kayıtlar sağlar. Nicel araştırma sayısal örüntüleri, nitel araştırma anlam ve deneyimi farklı ağırlıklarla inceler; birlikte kullanılabilirler. Örneklem temsil gücü ve soru biçimi sonucu etkiler. Katılımcının rızası, mahremiyeti ve veriyi çarpıtmadan sunmak araştırmanın parçasıdır.
Farklı açıklama odakları
Comte toplumu bilimsel inceleme düşüncesiyle, Durkheim toplumsal olgular ve dayanışmayla, Weber toplumsal eylemin anlamını anlama yaklaşımıyla anılır. Çatışmacı yaklaşımlar güç ve kaynak eşitsizliklerini, işlevselci yaklaşımlar kurumların düzenle ilişkisini, etkileşimci yaklaşımlar gündelik anlam üretimini öne çıkarır. Aynı okul bu bakışlarla fırsat eşitsizliği, toplumsallaşma veya sınıf içi etkileşim açısından incelenebilir.
Türkiye'de sosyolojik düşünce
Ziya Gökalp kültür, dayanışma ve toplumsal kurumlar; Prens Sabahattin bireysel girişim ve toplumsal yapı tartışmalarıyla bilinir. Bu isimleri yalnız ezberlemek yerine hangi toplumsal probleme hangi açıklamayı getirdiklerini karşılaştır. Sosyoloji tarih, ekonomi, psikoloji ve antropolojiyle ilişkili olsa da kendine özgü toplumsal ilişki ve yapı odağını korur. Araştırmacının kişisel tercihi, verinin yerine geçirilmemelidir.
Sosyolojik açıklama tek olayı ilişkiler ve ortak örüntüler içinde değerlendirir.
Bu bölümün kazanımları
- Toplumsal olay ve olguyu, araştırma yöntemlerini ve sosyolojinin temel yaklaşımlarını ayırır.